COPD

COPD is een longziekte die niet te genezen is en waarbij het ademhalen steeds moeilijker wordt.

COPD is een ziekte van de longen die sluipend begint, maar steeds ernstiger wordt. Het begint met een onschuldig lijkende hoest – het bekende rokershoestje – en het eindigt in veel gevallen met zoveel moeite met ademhalen dat een normaal leven niet meer mogelijk is.

Zoals de naam rokershoestje al verraadt, roken is de belangrijkste oorzaak van het ontstaan van COPD. Die naam is overigens een afkorting van de Engelse benaming voor de ziekte: Chronic Obstructive Pulmonary Disease, ofwel in goed Nederlands: aanhoudende longziekte waarbij het moeilijk is adem te halen. Behalve roken kunnen ook langdurig inademen van fijn stof (bijvoorbeeld tijdens het werk) COPD veroorzaken.

De benauwdheid die zo kenmerkend is voor COPD ontstaat doordat de sigarettenrook (of het fijn stof) schade veroorzaakt aan de longen. Hierdoor raken de longen voortdurend ontstoken, maken de longen veel slijm aan en gaat het longweefsel langzaam steeds verder kapot. Hoe langer dit proces voortschrijdt, des te meer moeite krijgt de patiënt met ademhalen. Heeft de COPD patiënt aanvankelijk allen moeite met ademhalen tijdens (flinke) inspanning, na verloop van tijd hapt de patiënt al voortdurend naar adem als hij/zij rustig op een stoel zit. Uiteindelijk kan de patiënt invalide raken, in een rolstoel terecht komen en 24 uur per dag afhankelijk worden van extra zuurstof.

Enkele cijfers over COPD:

• Mensen met COPD leven gemiddeld 9 jaar korter dan mensen zonder deze ziekte
• Wereldwijd lijden meer dan 80 miljoen mensen aan matig tot ernstig COPD
• Jaarlijks sterven er ruim 5 miljoen mensen aan COPD
• In Nederland heeft 2 procent van alle mensen COPD
• Onder mensen van 80 jaar of ouder is dit 17 procent

COPD is tot op heden niet te genezen. De behandeling bestaat uit het verminderen van de klachten. Stoppen met roken is daarbij een eerste vereiste. Daarnaast kan het gebruik van medicijnen (ontstekingsremmers, luchtwegverwijders, zuurstof) de klachten enigszins verlichten. Ook draagt een zo goed mogelijke conditie van het lichaam, door veel lichamelijke activiteit, bij aan het verminderen van de ernst van de klachten. Op zijn best leidt dit tot het vertragen van het tempo waarin de ernst van de ziekte toeneemt.

Hoe de ziekte COPD op het niveau van de cellen in de longen precies ontstaat en verergert – de zogeheten pathogenese van COPD -  is nog niet duidelijk. Ook is niet duidelijk waarom sommige mensen na jaren roken wel COPD krijgen en anderen niet. Van alle rokers krijgt gemiddeld één op de vier COPD. Wetenschappelijk onderzoek, onder andere het COPACETIC-project, moet duidelijk maken hoe dit komt. De onderzoeker van COPACETIC kijken naar erfelijke factoren bij COPD. Zij vermoeden dat verschillen in erfelijke aanleg bepalen waarom de ene roker wel COPD krijgt en de andere niet. De studie moet onder andere een antwoord geven op de vraag welke (varianten van) genen bepalen of iemand meer of minder vatbaar is voor COPD. Inzicht in de erfelijke factoren bij COPD zal ook kunnen bijdragen aan dat we meer te weten komen over het ontstaan en verergeren van COPD. Die kennis kan vervolgens leiden tot nieuwe, betere vormen van behandeling voor de ziekte.