COPACETIC studie

COPACETIC is een internationaal onderzoek naar het ontstaan en verloop van COPD.

Roken is de belangrijkste oorzaak van het ontstaan van de longziekte COPD. Niet iedereen die zijn of haar hele leven rookt, krijgt COPD. Verhalen over de legendarische opa’s die tot hun honderdste iedere dag rookten maar ‘nooit ergens last van hadden’ zijn talrijk. Hoewel die verhalen met een flinke korrel zout genomen moeten worden, schuilt er een kern van waarheid in. Het staat vast dat niet iedere roker COPD zal krijgen. Sterker nog, ‘slechts’ één op de vier rokers krijgt COPD.

Waarom krijgen juist die rokers COPD en de overige niet? Hebben zij pure pech, of is er iets anders aan de hand? De COPACETIC studie is opgezet om die vraag te beantwoorden. Het idee is dat de ene roker wel en de andere geen COPD krijgt, als gevolg van een erfelijke aanleg. Mogelijk bepalen verschillen in erfelijke eigenschappen waarom de longen van de ene roker wel en die van een andere niet beschadigd raken door de  sigarettenrook.

Als dit zo is, dan zou zo’n vatbaarheid voor longschade op de een of andere manier terug te vinden moeten zijn in het DNA, het erfelijk materiaal van mensen (zie knop: genen). Dat is wat de COPACETIC studie gaat onderzoeken. Hiervoor is van duizenden mensen uit verschillende Europese landen erfelijk materiaal verzameld. Van rokers met COPD en van rokers zonder COPD. Dit erfelijk materiaal wordt nu nauwkeurig onderzocht. Daarbij wordt gekeken of er in het erfelijk materiaal van rokers met COPD ‘ foutjes’ zitten, die rokers zonder COPD niet hebben.

Indien zulke overerfbare DNA-fouten gevonden worden, is dit een aanwijzing dat erfelijke verschillen inderdaad een rol spelen bij de vatbaarheid van een roker voor COPD. Dat biedt de mogelijkheid een test te ontwikkelen die kan aangeven welke mensen een hoog risico hebben om COPD te krijgen en een veel lager.

Maar dat is nog niet alles. Als er in het erfelijk materiaal duidelijk aanwijsbare verschillen bestaan tussen rokers met en zonder COPD, dan is dit ook belangrijk voor het onderzoek naar de precieze manier waarop COPD ontstaat. Immers, deze verschillen geven aan welke genen mogelijk betrokken zijn bij het ontstaan van COPD. En als bekend is welke genen betrokken zijn bij het ontstaan van COPD, is ook na te gaan welke van de processen die zich afspelen in de longen bij het ontstaan van COPD.

Dat duidelijkere beeld kan vervolgens de richting aangeven bij het ontwikkelen van behandelingen die de weerbaarheid van de longen zodanig te vergroten dat de kans dat er COPD ontstaat kleiner wordt. Of behandelingen die het mogelijk maken COPD dat reeds is ontstaan een halt toe te roepen zodat de luchtwegklachten niet steeds ernstiger worden.